YDS Çeviri Soruları: İngilizce-Türkçe ve Türkçe-İngilizce
YDS'de 37-42. sorular çeviri sorularıdır: üçü İngilizceden Türkçeye, üçü Türkçeden İngilizceye. Bu sorularda en güzel Türkçe ya da İngilizce cümleyi değil, anlamı eksiksiz ve fazlasız aktaran cümleyi ararsın. Cümleyi parçalara ayırıp her parçanın karşılığını şıklarda kontrol etmek, yanlış şıkları hızla elemeni sağlar.
Temel kural: Cümlenin iskeletini çıkar (ana yargı, bağlaç, zaman, kesinlik) ve bu iskeleti bozan şıkları ele.
Bu bölüm ne sorar?
İlk üç soru genellikle İngilizceden Türkçeye, son üçü Türkçeden İngilizceye çeviridir. Doğru şık kelimesi kelimesine çeviri olmak zorunda değildir; ama anlamı eksiksiz ve fazlasız korur. Yanlış şıklar çoğu zaman aynı kelimeleri kullanıp ilişkiyi değiştirir.
Adım adım çözüm
- Ana yargıyı bul: Türkçede sondaki yüklem, İngilizcede ana özne ve fiil. Kim ne yapıyor?
- Bağlaç ve zamanı kontrol et: although "-e rağmen", unless "-mezse", as long as "-dığı sürece".
- Kesinlik ve miktar kelimelerini işaretle: may / could "-ebilir", some "bazı", most "çoğu", only "yalnızca", not only ... but also "hem ... hem".
- Kalan iki şıkta hangisinde fazla ya da eksik bilgi olduğuna bak.
Sık yapılan hatalar
- Neden ile sonucun yer değiştirmesi. "Yalnızlık sağlığı bozar" ile "sağlık sorunları yalnızlığa yol açar" aynı kelimelerle bambaşka cümlelerdir.
- Kesinliğin değişmesi. could shrink "küçülebilir" demektir; "kesinlikle küçülecek" diyen şık yanlıştır. suggests "öne sürüyor", "kanıtlıyor" değil.
- Tarafların yer değiştirmesi. "Çok seçenek sunulanlar daha az memnun" ile "az seçenek sunulanlar daha az memnun" aynı kelimelerle kurulur; karşılaştırmada kimin "daha" olduğunu kontrol et.
- "not always" ile "never". "Her zaman doğru değil" ile "hiçbir zaman doğru değil" farklıdır; "tend to, often" da "her zaman" demek değildir.
- Sayının başka bir şeye bağlanması. "Beş bin yıllık çömlek" ile "beş bin parça çömlek" ya da "beş bin yıldır kazı yapılıyor" aynı sayıyı farklı yerlere bağlar.
Çözümlü örnek sorular
Örnek soru 1
Few economists predicted the financial crisis of 2008, and even fewer anticipated how long it would take for the global economy to recover from it.
- A) Küresel ekonominin 2008 finans krizinden ne kadar sürede toparlanacağını öngören ekonomistler, krizin kendisini de daha önceden tahmin etmişti.
- B) 2008 finans krizini birkaç ekonomist öngördü ve çoğu ekonomist küresel ekonominin bu krizden kısa sürede toparlanacağını doğru biçimde tahmin etti.
- C) 2008 finans krizini çok az ekonomist öngördü ve küresel ekonominin bu krizden toparlanmasının ne kadar süreceğini tahmin edebilenler daha da azdı.
- D) 2008 finans krizini ekonomistlerin çoğu öngördü ancak küresel ekonominin bu krizden toparlanmasının ne kadar süreceğini çok azı tahmin edebildi.
- E) 2008 finans krizini hiçbir ekonomist öngöremedi; bu nedenle küresel ekonominin bu krizden toparlanması beklenenden çok daha uzun sürdü.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C) 2008 finans krizini çok az ekonomist öngördü ve küresel ekonominin bu krizden toparlanmasının ne kadar süreceğini tahmin edebilenler daha da azdı.
"Few" (çok az, neredeyse hiç) ile "a few" (birkaç) farklıdır; "few economists" krizi öngörenlerin çok az olduğunu vurgular. "Even fewer" (daha da azı) ise toparlanma süresini tahmin edenlerin sayısının bundan da düşük olduğunu söyler. Doğru çeviri her iki miktar ifadesini korur. Diğer çevirilerden biri "few" sözcüğünü "birkaç" yapar ve "even fewer" yerine "çoğu" der; biri "few" sözcüğünü "çoğu"na çevirir; biri iki tahmin arasında olmayan bir ilişki kurar; biri de "few" sözcüğünü "hiçbiri" yapar ve neden-sonuç ilişkisi uydurur.
İpucu: few = çok az (olumsuz vurgu); a few = birkaç; even fewer = daha da az.
Strateji: "few / a few", "little / a little" farkı çeviri sorularında sık sınanır: "few" olumsuz bir vurgu taşır.
Örnek soru 2
Although the link between diet and heart disease has been studied for decades, researchers are still divided over whether reducing saturated fat alone significantly lowers the risk of a heart attack.
- A) Beslenme ile kalp hastalığı arasındaki bağlantı onlarca yıldır incelense de araştırmacıların çoğu, yalnızca doymuş yağı azaltmanın kalp krizi riskini biraz düşürdüğüne ama tamamen ortadan kaldırmadığına inanmaktadır.
- B) Araştırmacılar, beslenme ile kalp hastalığı arasındaki bağlantıyı onlarca yıldır incelemelerine karşın doymuş yağın tek başına kalp krizine yol açıp açmadığını hâlâ bilmemektedir.
- C) Beslenme ile kalp hastalığı arasındaki bağlantı onlarca yıldır incelenmesine rağmen araştırmacılar, yalnızca doymuş yağı azaltmanın kalp krizi riskini önemli ölçüde düşürüp düşürmediği konusunda hâlâ ikiye bölünmüş durumdadır.
- D) Beslenme ile kalp hastalığı arasındaki bağlantı onlarca yıldır incelendiği için araştırmacılar, doymuş yağı azaltmanın kalp krizi riskini önemli ölçüde düşürdüğü konusunda artık hemfikirdir ve yeni araştırmalara gerek görmemektedir.
- E) Onlarca yıldır incelenen beslenme ile kalp hastalığı arasındaki bağlantıya rağmen araştırmacılar, doymuş yağı azaltmanın yanı sıra başka önlemlerin de kalp krizi riskini düşürdüğünü düşünmektedir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C) Beslenme ile kalp hastalığı arasındaki bağlantı onlarca yıldır incelenmesine rağmen araştırmacılar, yalnızca doymuş yağı azaltmanın kalp krizi riskini önemli ölçüde düşürüp düşürmediği konusunda hâlâ ikiye bölünmüş durumdadır.
Cümlenin üç temel öğesi vardır: "although … has been studied for decades" (onlarca yıldır incelenmesine rağmen), "are still divided over whether" (… -ip -mediği konusunda hâlâ ikiye bölünmüş) ve "reducing saturated fat alone" (yalnızca doymuş yağı azaltmak). Doğru çeviri üçünü de korur. Diğer çevirilerden biri zıtlığı nedene ve anlaşmazlığı uzlaşmaya çevirir; biri "azaltmak" eylemini "yağın kriz yol açması"na dönüştürür; biri "alone" sözcüğünü "yanı sıra başka önlemler" olarak çarpıtır; biri de "divided" (bölünmüş) ifadesini "çoğu … inanmaktadır" diye kesin bir görüşe çevirir ve "significantly" sözcüğünü "biraz" yapar.
İpucu: "divided over whether …" bir anlaşmazlık bildirir; "alone" ise tek başına anlamındadır. Bu iki öğeyi bozmayan çeviriyi ara.
Strateji: Çeviri sorularında önce cümledeki bağlacı (although), ardından derece ve kapsam sözcüklerini (alone, significantly, still) işaretle; bunlardan birini değiştiren seçeneği ele.
Sık sorulan sorular
YDS'de kaç çeviri sorusu var?
Altı çeviri sorusu vardır: üç İngilizce-Türkçe ve üç Türkçe-İngilizce.
Çeviri sorularında en sık hangi tuzaklar kullanılır?
Olasılığın kesinliğe çevrilmesi (may yerine will), zıtlığın nedene dönüştürülmesi, öznenin değiştirilmesi ve asıl cümlede olmayan bir bilgi eklenmesi.
Kelime kelime çeviri yapmalı mıyım?
Hayır. Önce cümlenin ana fikrini, zamanını ve bağlaçlarını belirle; ardından şıklarda bu öğelerin korunup korunmadığına bak.